سرخرگ -سیاهرگ-مویرگ

۱ – سرخرگ ها : رگهایی هستند که در آنها خون قرمز یا تصفیه شده جریان دارد . خون با فشار سرعت زیاد در سرخرگ ها جریان دارد . جهت خون در سرخرگ ها از قلب به طرف اندامها است . با اینکه خون از قلب به طور متناوب در سرخرگ ها می ریزد ، جریان خون در آن مداوم و پیوسته است و این بخاطر خاصیت الاستیکی جدار سرخرگ هاست .

در بیماری آترواسکلروز یا تصلب شرایین این خاصیت از بین می رود .

اگر دست را روی یک سرخرگ قرار بدهیم ، نبض یا ضربان قلب را می توان لمس کرد . خون با فشار زیاد در سرخرگ ها جریان دارد و مقدار فشار خون در یک فرد بالغ و سالم 120 میلی متر جیوه ( فشار بالا ) روی 80 میلی متر جیوه ( فشار پائین ) می باشد  .

۲ - سیاهرگ ها : رگهایی هستند که در آنها خونی که از اندامها آمده جریان دارد و توسط سیاهرگ های بزرگ به قلب یعنی دهلیز راست می ریزد . بنابراین جهت سیاهرگ از اندامها به طرف قلب است . فشار خون در سیاهرگ خیلی کم است بطوریکه در نزدیکی قلب بصفر می رسد ولی عواملی هستند که به بازگشت خون به قلب کمک می کنند . عامل اصلی فشار ناچیزی است که بوسیله انقباض بطن چپ در رگها حاصل شده است . دیواره سیاهرگ از سرخرگ نازکتر است و نیز مقاومت کمتری دارد . ساختمانی بنام دریچه لانه کبوتری وجود دارد که مانع بازگشت خون در سیاهرگ می شود . مهمترین بیماری سیاهرگها واریس است .
 

۳ – مویرگ ها : رگهای ریز و کوچکی هستند که در اندامها وجود دارند و باعث تغذیه اعضا و بافتهای مختلف می شوند . مولکولها و گلبولهای سفید از دیواره آنها گذشته و وارد بافت ها می شوند . فشار خون در مویرگ ها کم و حدود ۱۰ میلی متر جیوه است . مویرگ ها حد واسط سرخرگ ها و سیاهرگ ها هستند .

خون

خون مایعی است قرمز رنگ با طعمی شور و بوسیله معرف های شیمیایی واکنش قلیایی نشان می دهد . مقدار آن برابر یک سیزدهم وزن بدن است و دارای بوئی مخصوص است . مهمترین عمل خون رساندن غذا و اکسیژن به بافتهای بدن می باشد . در هنگام حرکت در رگها خون مایع است ولی پس از خروج از آن منعقد می شود . خون از ۲ جزء اصلی تشکیل شده است : پلاسما و گلبولها
 

    پلاسما شامل آب – آلبومین – فیبرینوژن – گلوکز و مواد معدنی است .
 

  گلبولها خود ۲ دسته اند : گلبولهای قرمز که عمل آنها رساندن اکسیژن به اعضاست و گلبولهای سفید که وظیفه آنها دفاع از بدن در مقابل عفونت هاست . در ضمن در سرم مواد دیگری از قبیل هورمن ها – آنزیم ها – گازها و مواد زائد نیز وجود دارد . انعقاد خون یک عمل آنزیمی است و آنزمی که باعث این عمل می شود ترومبین نام دارد . ولی انعقاد خون طی یک سلسله اعمال شیمیایی ایجاد می شود . برای انعقاد خون وجود ویتامین K و کلسیم ضروری است 

لنف  

مایعی است بیرنگ متمایل به زرد که رگهای لنفاوی جریان دارد . لنف دارای ۹۷ % پلاسما و ۳ % گلبول است . لنف گلبول قرمز و پلاکت ندارد . بطور کلی مواد زائد لنف بیش از خون است در حالیکه اکسیژن خون بیش از لنف است